Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου 2009

Τα Χριστούγεννα ως έκπληξη

Τέλη Οκτώβρη, τα πρώτα Χριστουγεννιάτικα δέντρα κάνουν δειλά την εμφάνισή τους, οι διαφημίσεις βομβαρδίζουν τις τηλεοράσεις και τις βιτρίνες, τα μικρά παιδιά αρχίζουν και ονειρεύονται παιχνίδια από νονούς σε μεγαλοκαταστήματα . Η 28η Οκτωβρίου μπερδεύεται σκηνικά και αντί για φαντάρους στη χιονισμένη Πίνδο βλέπουμε Άι Βασίληδες να γλιστράνε από χιονισμένες πλαγιές με έλκηθρα. Το ίδιο και στην επέτειο του Πολυτεχνείου μόνο που στη θέση των φοιτητών παρουσιάζονται αλλόφρονες μπόμπιρες που σπάνε βιτρίνες καταστημάτων για να διεκδικήσουν το παιχνίδι που με τόση επιμέλεια τους έδειχνε η τηλεόραση.

Ο Δεκέμβρης είναι κατεξοχήν γιορτινός μήνας. Τα ψώνια στα μαγαζιά δίνουν και παίρνουν, οι στολισμοί των δρόμων, των σπιτιών και των καταστημάτων συναγωνίζονται σε επίδειξη, σε φαντασία, σε λάμψη. Όλα πουλάνε, όλα πουλιούνται, όλα μεγεθύνονται, όλα τραβάνε τη προσοχή μας, όλα που είναι όμορφα βρίσκονται κάπου έξω από εμάς. Κι ανάμεσα στα τόσα ψώνια, στις τόσες διαφημίσεις, στα τόσα προσποιητά χαμόγελα και τις τυποποιημένες ευχές, στις προσφορές των καταστημάτων και στην εμπορευματοποίηση των συναισθημάτων μας, γεννιέται ο Χριστός.

Τόσους μήνες, τόσες μέρες προετοιμαζόμασταν να ζήσουμε τι; Να υποδεχθούμε ποιον; Στολίσαμε το σπίτι, ο δήμαρχος έκανε το ίδιο και στην πόλη, αγοράσαμε παιχνίδια και ρούχα, δώσαμε 20 ευρώ στον τηλεοπτικό τηλεμαραθώνιο αγάπης, στείλαμε ευχετήριες κάρτες, δουλέψαμε ημιαργία, κανονίσαμε ταξιδάκι στη χιονισμένη Αράχωβα (ελέω οικονομικής κρίσης γιατί θα πηγαίναμε Πράγα), τα ετοιμάσαμε όλα, είμαστε όλοι χαρούμενοι, πολύ χαρούμενοι, επιφανειακά πλαστά χαρούμενοι... μα τι στο καλό; Γεννήθηκε ο Χριστός.

Ε και; Άλλαξε κανείς; Βελτιώθηκε η ζωή κάποιου; Τι κι αν γεννήθηκε ο Χριστός; Προσέξτε καλά! Εάν τόσο καιρό προετοιμαζόμασταν απλά για να γιορτάσουμε μια περίοδο εορταστική σαν όλες τις άλλες τότε κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας. Αν η λάμψη των Χριστουγέννων φώτισε μόνο τα ηλεκτρικά λαμπιόνια του δέντρου μας, αν η ενανθρώπηση του Θεού δεν έφερε καμία προσωπική θεογέννεση στην καρδιά του καθενός μας, τότε η ιστορία είναι χαμένη. Βρέχει αθανασία, βρέχει πλούτο, βρέχει πληρότητα, βρέχει θέωση κι εμείς μέσα σε όλη αυτή την πλημμύρα των θείων δωρημάτων κρατάμε ομπρέλα.

Στεκόμαστε ασφαλισμένοι στην γλυκύτητα των μελομακάρονων, στις τυποποιημένες ευχές για καλές γιορτές βουτηγμένες στους φαντασμαγορικούς στολισμούς και στα επιδεικτικά νέα εμπορεύματά μας. Το ρεβεγιόν ορίζεται μεγαλοπρεπές. Κανείς μας δεν επιτρέπεται, δεν έχει δικαίωμα να είναι μόνος του αυτές τις μέρες. Είναι Χριστούγεννα. Όποιος δεν γιορτάζει όπως του χτυπάνε το ταμπούρλο, δεν ξέρει να χορεύει γιορτινά.

Η γέννηση του Χριστού αποτελεί μια αρχή. Εμείς την κάναμε ένα τέρμα. Κοιτάξτε τι γίνεται στα μαιευτήρια. Οι άνθρωποι μήνες πριν προετοιμάζονται για τη γέννηση του παιδιού τους. Η χαρά τους όμως ιδρύεται όταν αυτό γεννιέται. Οι προετοιμασίες αποκτούν ελάχιστη σημασία μπρος στο θαύμα της γέννησης ενός παιδιού που πλέον αλλάζει την ιστορία των γονιών του. Εμείς πολύ καιρό πριν περιμένουμε με ανυπόμονη χαρά τα Χριστούγεννα μα μόλις γεννηθεί ο Χριστός η χαρά μας παύει. Δεν έχει κίνητρα για άλλες αγορές, για άλλη επίδειξη και φυγή. Κάναμε τη γέννηση του Χριστού ένα τέρμα γιατί αντίθετα με τους γονείς στα μαιευτήρια , δεν νιώσαμε ποτέ τον Χριστό δικό μας παιδί. Μας αρκούσε η προσμονή...

Η Εκκλησία κάθε χρόνο μας θυμίζει το ξεχείλισμα της θείας αγάπης μέσω της ενανθρώπησης, την πρόσκληση να οικειωθούμε αυτή την πραγματικότητα όλοι μας μέσα από μια μυστηριακή ζωή, να διδαχτούμε τι σημαίνει ταπείνωση, υπακοή, αγάπη, έρωτας κι εμπιστοσύνη. Εμείς από τη πλευρά μας θεωρούμε μύθευμα να γίνει ένας άνθρωπος σκουλήκι όπως ένας Θεός άνθρωπος. Στην πράξη δε γίνεται, είναι μύθος. Κλείστε τα αυτιά σας. Άνθρωποι σκουλήκια δεν υπάρχουν, δε θα υπάρξουν ποτέ. Γελάμε με όρους όπως ταπείνωση ή θυσία κι εμπιστοσύνη. Δεν είναι για εμάς αυτά. Να τα ζήσουν όσοι βαριούνται τη ζωή τους, εμείς την αγαπάμε πολύ για να υπακούμε σε κάθε κερατά, να εμπιστευόμαστε τον διπλανό μας, να δίνουμε λίγο από το είναι μας. Όχι, αυτά είναι για παιδάκια. Για μικρά ανόητα παιδάκια. Κι εμείς είμαστε Θεοί, όχι ανθρωπάκια. Όχι, ένας Θεός δε γίνεται άνθρωπος, είναι μύθος. Άνθρωποι θεοί υπάρχουν, όχι Θεοί που γίνονται άνθρωποι. Ανοησίες, ψέμματα , κλείστε τα αυτιά σας...

Και κάπως έτσι όταν χαμηλώσουν τα λαμπερά φώτα και οι αδιάφορες εορταστικές μας εκδηλώσεις γυροφέρουν τη ματαιόδοξη ανησυχία μας σε παρουσίες ή λόγια ανθρώπων που δεν θυσιάστηκαν ποτέ για εμάς, αυτό είναι φυσιολογικό... ανοίξτε τα αυτιά σας, ο μικρός Χριστός θα υπάρχει μέσα από μια Γέννηση ως ιστορική παρουσία. Μια ιστορική παρουσία έτοιμη να ανατινάξει με τη χωρητικότητα των δωρεών της όλη τη βολεμένη απάτη της εμπορευματοποιημένα χαρούμενης ζωούλας μας.

Εδώ γεννήθηκε ο Χριστός κι εμείς τρέχουμε να στολιστούμε στα Marks & Spenser, να αγοράσουμε παιχνίδια από τα Jumbo, να ψωνίσουμε στολίδια από το Mall και να αγοράσουμε ταξιδιωτικά εισιτήρια. Θέλουμε πολλά για να είμαστε χαρούμενοι. Ο μικρός όμως που σήμερα γεννήθηκε για εμάς, θέλει μόνο ένα πράγμα όχι για τον εαυτό του, μα για να κάνει εμάς χαρούμενους. Κι όμως σ’ αυτή την καρδιά λίγος χώρος, αληθινός χώρος φάτνης δε θα βρεθεί και φέτος. Είναι βλέπεις που η καρδιά μας από συνήθεια χρόνων και φέτος θα διασκεδάσει με τα αποφάγια της τηλεοπτικής εμπορικής ευτυχίας.

Ο Χριστός γεννήθηκε για να αλλάξει την ιστορία του κόσμου όλου. Άλλαξες; Άλλαξα; Αλλάξαμε; Τι όμορφα που θα ήταν αντί για αυτό τον προγραμματισμένο εμπορικό σχεδιασμό μιας φαντασμαγορικής φιέστας στις 25 Δεκέμβρη να ζούσαμε κάθε χρόνο όλοι μας τα Χριστούγεννα ως μια όμορφη, συγκλονιστική και μοιραία έκπληξη!

Το Υπουργείο ονείρων εύχεται χαρούμενα κι αληθινά Χριστούγεννα σε όλους! Στην καρδιά μας...
Ολόκληρη η ανάρτηση...

Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2009

Μοιρολόι για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας

Ποίηση Φ.Γ. Λόρκα, Μουσική Μ. Ξαρχάκος, Αφήγηση Μ. Κατράκης Ολόκληρη η ανάρτηση...

Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2009

Οι τοίχοι της θέλησης

Οι ψηλοί τοίχοι που ορθώνονται μπροστά μας υπάρχουν μόνο για να μας δείχνουν πόσο πολύ θέλουμε κάτι.

Από το βιβλίο "Η τελευταία διάλεξη" του Ράντυ Πάους, μεταφρασμένο στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη Ολόκληρη η ανάρτηση...

Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2009

Κούνα το κόσκινο

Στη ζωή του καθενός έρχονται κάποιες στιγμές που ο Θεός επιτρέπει ένα μικρό, ανεπαίσθητο φύσημα στις σχέσεις των ανθρώπων. Άλλοι βλέπουν τις φιλίες, τους έρωτες, τις σχέσεις που χρόνια τώρα είχαν θεμελιώσει να γκρεμίζονται σαν τραπουλόχαρτα. Στεναχωριούνται, πενθούν, λυπούνται που με τόσο άδικο τρόπο οι άνθρωποι που κάποτε τους ενέπνευσαν, οι άνθρωποι που τους υπόσχονταν αιώνιο δέσιμο, με ένα απλό, ανεπαίσθητο φύσημα, μια ασήμαντη αφορμή χάθηκαν από τη ζωή τους.

Ο Θεός όμως είναι σοφός και έτσι δρα. Η σχέση που θα χαθεί στο ελάχιστο φύσημα των εκάστοτε συνθηκών, δεν θα άντεχε σε μεγαλύτερους κλυδωνισμούς, ίσως πιο σοβαρούς και πιο καθοριστικούς για τις ζωές των ανθρώπων. Αν λοιπόν ο σεισμός ήταν μεγαλύτερος στα αλλοτινά παλάτια των ανθρώπινων δεσμών δεν θα βρίσκονταν τώρα παρά μόνο ερείπια.

Γιατί οι άνθρωποι έχουμε συνηθίσει να λυπούμαστε με τις ευλογίες; Γιατί δηλαδή να μη δούμε σαν θείο δώρο αυτή τη στροφή της προσωπικής μας ιστορίας που φανερώνει την αλήθεια και την ποιότητα των μεταξύ μας σχέσεων; Ποιος είναι αυτός που μένει, ποιος φεύγει, πώς και γιατί από δίπλα σου; Ο δρόμος είναι ούτως ή άλλος δύσβατος και στενός. Πρέπει λοιπόν να γνωρίζεις ποιους έχεις αληθινά συνοδοιπόρους. Το κοινό μέλλον είναι αυτό που ενώνει. Το παρελθόν, όσο καλό κι αν ήταν δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ανάμνηση, ένα όνομα, λίγη γλύκα ή κάμποση πίκρα κι ως εκεί.

Οι άνθρωποι όμως που εξακολουθούν να είναι δίπλα μας, να ματώνουν και να χαίρονται μαζί μας είναι οι άνθρωποι που γίνονται παρουσία. Μας αλλάζουν, τους αλλάζουμε, συνάπτουμε αληθινές σχέσεις μαζί τους, διαμορφώνουμε τη προσωπικότητά μας και στο μέτρο που συνάπτουμε σχέση μαζί τους πιστοποιούμε το γεγονός της ζωής.

Είναι λοιπόν καλύτερο, στο Φθινόπωρο της ζωής μας, να μη θλιβόμαστε που τα δέντρα των σχέσεών μας φυλλορροούν. Αν δεν γίνει αυτό τον Χειμώνα δεν θα έχουμε κανέναν να χρειαστούμε τη ζέστη του, το Καλοκαίρι κανέναν να χαρούμε τις ολόφωτες μέρες και την Άνοιξη κανέναν να ανθίσει στη ζωή μας.

Ίσως όλη η αποτυχία των ανθρώπινων σχέσεων να μην είναι τίποτε άλλο παρά η αδυναμία μας να αντιληφθούμε έγκαιρα και να ορίσουμε τα αναντικατάστατα για τη ζωή μας πρόσωπα. Σκεφτείτε το καλά: Ποιον αν χάνατε από τη ζωή σας, αυτή θα φτώχαινε επειδή με κανέναν τρόπο δεν θα μπορούσατε να αναπληρώσετε την ιδιαίτερη του παρουσία; Όχι κάτι σαν κι αυτόν. Αν χάνατε αυτόν και μόνο. Γονιός; Παιδί; Σύντροφος ή φίλος; Σίγουρα όλοι θα βρούμε έναν ή πολλούς, τέτοιους αναντικατάστατους, πολύτιμους ανθρώπους που ως τώρα φωτίζουν τη ζωή μας ή που η απουσία τους τη κάνει πιο σκοτεινή.

Για όλους τους άλλους χρειάζεται μια αλήθεια που να τους επιστρέφει το συναίσθημα που δίνουν ή δεν δίνουν. Και νομίζω δεν υπάρχει μεγαλύτερο κολαστήριο από αυτό. Άνθρωποι δηλαδή που δεν ξέρουν να αγαπάνε παρά μόνο ως την ασφάλεια της ματαιόδοξης εγωκεντρικότητάς τους δεν θα ερωτευτούν, δε θα συντριβούν από αγάπη ή απώλεια, δεν θα ολοκληρωθούν στην αμοιβαιότητα καμιάς σχέσης, δεν θα μάθουν ποτέ να εμπιστεύονται και να χτίζουν τον κόσμο από την αρχή.

Τα πράγματα ευτυχώς είναι πολύ απλά. Όσοι αγαπάτε τον εαυτό σας και όλους τους ανθρώπους που έχετε δίπλα σας πάρτε το κόσκινο της αλήθειας και κουνήστε το. Έτσι θα ξεχωρίσει το χρυσάφι απ’ το μπακίρι. Όσοι μείνουν θα είναι για εσάς αναντικατάστατοι κι αυτό σημαίνει για τον καθένα πολλά. Όσοι χαθούν, είναι καλό γιατί και το δικό τους δρόμο θα ακολουθήσουν με μεγαλύτερη συνέπεια κι εσάς θα πάψουν να κοροϊδεύουν. Να εύχεσαι μόνο σε τούτο το κούνημα να μη χάσεις τη καρδιά σου στα χέρια ανθρώπων που τους την πρόσφερες ολάκερη. Όλα τα άλλα είναι ευλογία...
Ολόκληρη η ανάρτηση...

Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009

Για επετείους και καταστροφές

Η δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται, διότι κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητος. Διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν: την αυθάδεια σαν δικαίωμα, την παρανομία ως Ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα, και την αναρχία ως Ευδαιμονία.

Απόδοση στα Νέα Ελληνικά από τον Πανηγυρικό του Ισοκράτη Ολόκληρη η ανάρτηση...

Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2009

Το ρολόι

Τὸ ρολόι πού μᾶς ἀφορᾶ δὲ εἶναι αὐτὸ ποὺ καταμετρᾶ τὶς ὦρες ἀλλὰ ποὺ κατανέμει τὸ μέρος τῆς φθορᾶς καὶ τῆς ἀφθαρσίας τῶν πραγμάτων ὅπου, ἔτσι κι ἀλλιῶς, μετέχουμε, ὅπως μετέχουμε στὴ νεότητα ἢ στὸ γῆρας. Ἴσως γι’ αὐτὸ ἐμένα ὁ θάνατος μὲ τρόμαζε ἀνέκαθεν λιγότερο ἀπὸ τὴν ἀρρώστια˙ κι ἕνα τρυφερὸ σῶμα μὲ θάμπωνε περισσότερο ἀπὸ τὸ πιὸ τρυφερὸ συναίσθημα.

Από τον «Μικρό Ναυτίλο» του Οδυσσέα Ελύτη, εκδόσεις Ίκαρος
Ολόκληρη η ανάρτηση...

Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009

Όσιος Ιάκωβος ο Ασκητής
Ένας «Βέβηλος» Άγιος


του Δημήτρη Αρκάδα

Ο όσιος Ιάκωβος ο Ασκητής, κατοικούσε για δεκαπέντε περίπου χρόνια, σε μια σπηλιά, έξω από την πόλη Πορφυριανή. Ήταν τέτοια η άσκηση και ο αγώνας του, ώστε αξιώθηκε σε θαυματουργά έργα από την χάρη του Χριστού: εξεδίωκε δαίμονες, γιάτρευε αρρώστιες και θεράπευε ανίατα πάθη. Γι’ αυτό και η φήμη του ανάμεσα στους ευσεβείς χριστιανούς της περιοχής του, αλλά και σε αλλόθρησκους, μεγάλωνε όλο και περισσότερο.

Φοβούμενος, όμως, τους πειρασμούς της καλής γνώμης των ανθρώπων, αλλά και της κενοδοξίας, ο όσιος Ιάκωβος ενέτεινε τον ήδη σκληρό ασκητικό του αγώνα. Μπήκε ακόμα πιο βαθιά στην έρημο, τρώγοντας μόνον άγρια χόρτα, για περισσότερα από τριάντα χρόνια. Όλοι πλέον τον θεωρούσαν ένα ζωντανό υπόδειγμα του Χριστού. Ήταν ένας άγιος πατέρας, τόσο για τους λαϊκούς που κατάφερναν να τον πλησιάσουν, όσο και για τους μοναχούς, των πενήντα περίπου μοναστηριών τα οποία τρέφονταν πνευματικά από αυτόν.

Ο όσιος πλησίαζε τα εξήντα πέντε χρόνια του. Κι ενώ θα περίμενε κανείς ένα ήσυχο και ειρηνικό τέλος γι’ αυτόν τον άνθρωπο του Θεού, αυτός έζησε κατά παραχώρηση του Χριστού μια τέτοια πειρασμική εμπειρία, η οποία τον έφερε στο χείλος της αβύσσου.

Είχε θεραπεύσει μια ακόμη κοπέλα, η οποία υπέφερε από την παρουσία ενός ακαθάρτου πνεύματος. Οι γονείς της, προκειμένου να αποθεραπευτεί, παρακάλεσαν τον όσιο Ιάκωβο να την κρατήσει λίγες μέρες στο κελί του. Και τότε ήταν που ο διάβολος εξαπέλυσε την τρομερότερη επίθεσή του στον ταλαίπωρο γέροντα, βασανίζοντας και αιχμαλωτίζοντας τόσο τον λογισμό του, ώστε βίασε την κοπέλα εκείνη και για να μην το μάθει κανείς, την δολοφόνησε και πέταξε την σωρό της στο διπλανό ποτάμι.

Όταν συνειδητοποίησε το τριπλό έγκλημα που είχε διαπράξει (βιασμό, δολοφονία και βεβήλωση νεκρού), γεμάτος απόγνωση εγκατέλειψε την έρημο και άρχισε να περιφέρει το σαρκίο του με ακατάπαυστο θρήνο, με χτυπήματα πένθους στο στήθος του και πτώσεις πάνω στην ξερή γη.

Η χάρις, όμως, του Χριστού δεν τον είχε εγκαταλείψει εντελώς. Έφερε στον δρόμο του έναν φωτισμένο ηγούμενο, ο οποίος, βλέποντας την άθλια κατάστασή του και μαθαίνοντας τι είχε συμβεί, του υπενθύμισε αυτό που ο ίδιος είχε λησμονήσει, μπροστά στο ένταση των εγκλημάτων του: ότι η πτώση του έγινε εξ αιτίας της υπερηφανείας του και ότι ο Θεός περίμενε ακόμη την βαθιά του μετάνοια. Κι ο όσιος Ιάκωβος έδειξε έμπρακτα την μετάνοιά του. Βρήκε έναν τάφο, συνέλεξε τα οστά σε μια γωνιά και έκανε το μέρος αυτό κατοικία του, ζητώντας ακατάπαυστα το μέγα έλεος του Θεού. Έγινε ένας θαμμένος ζωντανός, για δέκα ολόκληρα χρόνια, τρώγοντας μόνον τα χόρτα που φύτρωναν γύρω από τον τάφο-κατοικία του.

Και ήλθε η μέρα που ο Θεός έδειξε με έργα την αποκατάσταση του βασανισμένου παιδιού του. Ο επίσκοπος της περιοχής, καθώς προσευχόταν μαζί με όλους τους κατοίκους για να βρέξει και να λήξει η ανομβρία που έπληττε τον τόπο, έλαβε πληροφορία από τον Θεό, ότι το αίτημά τους θα πραγματοποιηθεί, μόνο αν προσευχόταν γι’ αυτό ο όσιος Ιάκωβος. Όλος ο λαός κινητοποιήθηκε, πήγε και παρακάλεσε τον άγιο να τους βοηθήσει. Και όχι μόνο η βροχή ήλθε, αλλά ο άγιος ξαναβρήκε τα ιαματικά του χαρίσματα, βοηθώντας ξανά τους αναγκεμένους συνανθρώπους του.

Έναν χρόνο μετά, ο όσιος Ιάκωβος ο Ασκητής, ο βιαστής και δολοφόνος άγιος, παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, σε ηλικία εβδομήντα πέντε ετών. Ήταν η 28η ημέρα του Γενάρη, η μέρα που έκτοτε η Εκκλησία τον θυμάται και τον μνημονεύει, για να μην λησμονήσουμε ποτέ, εμείς οι μικρότεροι ή μεγαλύτεροι εγκληματίες χριστιανοί, την «κραταιά ως θάνατον» αγάπη του Τριαδικού Θεού. Αλλά και για να υπονομεύεται διαρκώς η λογική του «κόσμου τούτου», να μωραίνεται εκ θεμελίων η σοφία της καθημερινότητάς μας, να αντιληφθούμε, όσοι θέλουμε να φέρουμε το όνομα των φίλων του Χριστού, την μέχρις εσχάτων αναμέτρηση στην οποία μας καλεί να ματώσουμε η Θεία Αυθαιρεσία.
Ολόκληρη η ανάρτηση...

Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2009

Όχι μ' αυτούς

Κύριε, ὄχι μ' αὐτούς. Γνώρισα
τὴ φωνὴ τῶν παιδιῶν τὴν αὐγὴ
πάνω σὲ πράσινες πλαγιὲς ροβολώντας
χαρούμενα σὰ μέλισσες καὶ σὰν
τὶς πεταλοῦδες μὲ τόσα χρώματα.
Κύριε ὄχι μ' αὐτούς, ἡ φωνή τους
δὲ βγαίνει
κἂν ἀπὸ τὸ στόμα τους.
Στέκεται κεῖ κολλημένα σὲ κίτρινα δόντια.

Δική σου ἡ θάλασσα κι ὁ ἀγέρας
μ' ἕνα ἄστρο κρεμασμένο στὸ στερέωμα,
Κύριε, δὲ ξέρουνε πῶς εἴμαστε
ὅ,τι μποροῦμε νὰ εἴμαστε
γιατρεύοντας τὶς πληγές μας μὲ τὰ βότανα
ποῦ βρίσκουμε πάνω σὲ πράσινες πλαγιὲς
ὄχι ἄλλες, τοῦτες τὶς πλαγιὲς κοντά μας,
πῶς ἀνασαίνουμε ὅπως μποροῦμε ν' ἀνασαίνουμε
μὲ μιὰ μικρούλα δέηση κάθε πρωὶ
ποῦ βρίσκει τ' ἀκρογιάλι ταξιδεύοντας
στὰ χάσματα τῆς μνήμης.

Κύριε, ὄχι μ' αὐτούς.
Ἂς γίνει ἀλλιῶς τὸ θέλημά Σου.

Τα «Ποιήματα» του Γιώργου Σεφέρη κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος.
Ολόκληρη η ανάρτηση...

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2009

Ο δρόμος για την αγάπη

Δεν φτάνουμε στην αγάπη
βρίσκοντας ένα τέλειο άνθρωπο,
αλλά μαθαίνοντας να βλέπουμε
ένα ατελή άνθρωπο τέλεια.

Από το «Να αγαπάς και να αγαπιέσαι» του Sam Keane, εκδόσεις Γλάρος Ολόκληρη η ανάρτηση...

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2009

Η φυγή

Στό χυδαῖο αὑτό καρναβάλι, ἐφόρεσα ἀληθινή πορφύρα, στέμμα ἀπό καθαρό, ἀτόφιο χρυσάφι, Ὕψωσα ένα σκῆπτρο πάνω ἀπό τά πλήθη, κ' ἐπήγαινα ἀκολουθώντας τήν ἐσωτερική μου φωνή. Ἔχανα τη συνείδηση τοῦ περιβάλλοντος, ἀλλὰ ἐπήγαινα, σάν ὑπνοβάτης, ἀκολουθώντας τήν ἐσωτερική μου φωνή. Οἱ παλιάτσοι ἔτρεχαν μπροστά μου ή ἐχόρευαν γύρω δαιμονισμένα. Ἐφώναζαν, ἐχτυποῦσαν. Ἀλλὰ ἐγὼ ἐπήγαινα βλέποντας τα σύννεφα> κι ἀκολουθώντας τήν ἐσωτερική μου φωνή. Δυσκολότατα ἐπροχωροῦσα. Μέ τούς ἀγκῶνες ἄνοιγα τόπο, ἀφήνοντας πίσω μου ράκη. Ἀποσταμένος, ματωμένος, στάθηκα κάπου. Στὸν ἥλιο ἔσπαζαν οἱ καγχασμοί τῶν ἄλλων. Κι ήμουν γυμνός. Γέρνοντας βαθιά, σάν τσακισμένο δέντρο, ἄκουσα γιά τελευταία φορᾶ τήν ἐσωτερική μου φωνή.

Τα «Πεζά» του Κώστα Καρυωτάκη κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Νεφέλη

Ο Κώστας Καρυωτάκης γράφει το συγκεκριμένο απόσπασμα από τη Φυγή του, στην Πάτρα μετά το Καρναβάλι του 1928, δηλαδή τέλη Φεβρουαρίου ή αρχές Μαρτίου του ίδιου χρόνου.

Αυτή του την εμπειρία, μια από τις αγαπημένες του διασκεδάσεις τη μεταφέρει στο χαρτί με τη προσωπική του ιδιαιτερότητα. Είναι από τα πιο αντιπροσωπευτικά κείμενα της ιδιοσυγκρασίας του ποιητή. Το χυδαίο καρναβάλι είναι η ίδια η ζωή. Όλοι ντύνονται μάσκες, κυκλοφορούν ως άγνωστοι, με προσωπείο μεταξύ τους και σχετίζονται με τους λοιπούς θιασώτες σε μια επιφάνεια εφήμερων, δίχως νόημα διασκεδαστικών στιγμών.

Ο ίδιος όμως έχει βαθειά συναίσθηση της ιδιαιτερότητάς του. Δε ντύνεται τα ρούχα της Αποκριάς ούτε βάζει φτηνές μάσκες για να κρυφτεί. Βάζει αληθινή πορφύρα και στέμμα από ατόφιο χρυσάφι. Δεν τον αναγνωρίζει κανείς πως είναι βασιλιάς γιατί μέσα σε ένα καρναβάλι κανείς δεν παίρνει σοβαρά κανέναν. Κι αυτό είναι που το κάνει, για τον ποιητή, χυδαίο. Σαν βασιλιάς ο Καρυωτάκης υψώνει πάνω από τα πλήθη ένα σκήπτρο. Δεν το προσέχει κανείς. Ο ίδιος ακολουθεί την εσωτερική του φωνή ενώ όλοι οι άλλοι, όλους τους άλλους. Αυτός ξέρει που πηγαίνει, οι άλλοι απλά ακολουθούν. Ο ίδιος είναι βασιλιάς και δεν κρύβεται, οι άλλοι είναι μόνο θιασώτες και δεν είναι σε θέση να ακολουθήσουν παρά μόνο το ρεύμα.

Μόνος αυτός λοιπόν, εγκαταλείπει τη συνείδηση του πανηγυριού και περπατά στα βήματα που σαν υπνοβάτης τον καθοδηγεί η εσωτερική του φωνή. Στο κόσμο του καρναβαλιού όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Η εσωτερική φωνή αγνοείται. Ενδιαφέρει αποκλειστικά ο εξωτερικός κόσμος. Μετριέσαι από την εικόνα του ευτυχισμένου που δίνεις, από το πόσο καλά κρύβεσαι πίσω από τη μάσκα, κατά πόσον συγκινείς τα κριτήρια αυτών που θέλουν οι άλλοι να δουν σε σένα. Σε σένα τον τυχαίο, τον αδιάφορα περαστικό, τον ίδιο σαν όλους, τον καλά κρυμμένο κι όμως ανενδοίαστα τολμηρό. Δε σε ξέρει κανείς. Ο εαυτός σου που σε ξέρει καλύτερα από τον καθένα εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει, είσαι σε καρναβάλι, πρέπει να διασκεδάσεις, κινήσου ζωηρά, διασκέδασε, δείξε πως χαίρεσαι, κρύψου καλά.

Δίπλα σου περνά ένας αληθινός βασιλιάς αλλά ποιος ενδιαφέρεται; Γιατί να ξεχωρίσεις κάποιον σε έναν κόσμο που θέλει να βλέπει τους ήρωες ή τους βασιλιάδες μόνο σαν φιγούρες καρναβαλιού; Κι όμως η πορφύρα του ποιητή είναι αληθινή, το στέμμα από ατόφιο χρυσάφι. Οι παλιάτσοι (τι έξυπνη γενικολογία!) τρέχουν δίπλα του, χορεύουν δαιμονισμένα, φωνάζουν, χτυπούν. Αυτή η σκηνή του είναι αδιάφορη. Γι’ αυτό σηκώνει το βλέμμα μακριά τους, στον ουρανό. Κοιτά ψηλά τα σύννεφα κι ακούει μόνο την εσωτερική του φωνή. Προχωρά με δυσκολία. Ανάμεσα σε αδιάφορους, βαρετούς και ξένους ανθρώπους, ανοίγει δρόμο με τους αγκώνες γιατί θέλει να προχωρήσει, ξέρει που θέλει να πάει, αφήνει πίσω του ράκη, ανθρώπους που ακολουθούν το ρεύμα που πάνε όλοι μαζί κάπου με τον ίδιο τρόπο, με την ίδια ανυπαρξία προσανατολισμού.

Όμως σπρώχνοντας και ανοίγοντας δρόμο με τους αγκώνες, στο τέλος ματώνει, κουράζεται, οι άλλοι τον τσαλαπατούν γιατί είναι πολλοί κι αυτός ένας που βαδίζει με διαφορετικό τρόπο και ενδυμασία σε διαφορετική κατεύθυνση από αυτούς. Και στο τέλος μένει γυμνός, ακούγοντας τους καγχασμούς των άλλων και γέρνει εξαντλημένος από την κούραση σαν τσακισμένο δέντρο. Μόνος ανάμεσα σε πολλούς, ένας απογυμνωμένος βασιλιάς που του ξέσκισαν τα ρούχα αδιάφοροι και άγνωστοι παλιάτσοι.

Το σπουδαίο όμως για τον Καρυωτάκη είναι αυτό ακριβώς που ειρωνεύεται στην ανικανότητα των άλλων. Ο ίδιος είναι γυμνός, εξαντλημένος σαν ετοιμοθάνατος, μέρος κι αυτός του χυδαίου καρναβαλιού αλλά ακούει ακόμη, για τελευταία φορά πριν φύγει, την εσωτερική του φωνή. Αυτή δεν εγκατέλειψε, γι’ αυτή δεν έγινε ένας παλιάτσος για χάρη των άλλων, δε πρόδωσε τη βασιλική του ιδιότητα στα μάτια περαστικών που ήξεραν μόνο να διασκεδάζουν σαν θιασώτες καρναβαλιού. Αυτοί παραμένουν άγνωστα ενωμένοι, πίσω από τις μάσκες τους και γι’ αυτό συνεχίζουν, διασκεδάζοντας σαν όλους, να ματώνουν βασιλιάδες που βαδίζουν με άλλο τρόπο αντίθετα από τη κατεύθυνσή τους. Ο Καρυωτάκης πλέον είναι γυμνός, τα πλήθη δεν αναγνωρίζουν βασιλιάδες, αλλά παραμένει ιδιαίτερος και με πλήρη επίγνωση της αξίας και του προσανατολισμού του.

Το καρναβάλι δεν τον χωρά πια. Αυτό συνεχίζεται μα ο ίδιος δεν ακούει τίποτε από την οχλαγωγία παρά την εσωτερική του φωνή. Ο γυμνός βασιλιάς θα βρεθεί τον Απρίλη του 1928 από κάποιους παλιάτσους περαστικούς στη λίμνη της Πρέβεζας. Και θα φορά μόνο την αιμάτινη πορφύρα του σαν στέμμα από ατόφιο χρυσάφι.
Ολόκληρη η ανάρτηση...